Nie wystarczy kochać

„Nie wystarczy kochać” to główne motto księdza Jana Bosko – człowieka, który swoje życie bez reszty poświęcił młodzieży. I to nie tej w białych koszulach, ale tej z pod mostów, z zakładów poprawczych. Jego oratorium to miejsce, w którym spotykała się i żyła „cała śmietanka wykluczonych” – jak byśmy to określili dzisiejszym językiem polityki społecznej. „Nie wystarczy kochać” – ale trzeba tę miłość ukazać, trzeba ją podać na dłoni… i trzeba to zrobić w taki sposób, aby odbiorca mógł ją zrozumieć…
Dlatego w taki sposób nazwaliśmy PROGRAM, w którym zawartych jest większość projektów i działań skierowanych do dzieci i młodzieży, zwłaszcza zagrożonych lub już dotkniętych wykluczeniem – przede wszystkim wykluczeniem społecznym, ale nie tylko. Wśród tych projektów i działań wyszczególnić możemy:

Razem w poszukiwaniu Skarbu

Jest to projekt realizowany głównie podczas letniego lub zimowego wypoczynku dzieci i młodzieży.
Program przygotowany został przez grupę wychowawców i pedagogów – członków Stowarzyszenia oraz z nim współpracujących, prowadzących działania na rzecz dzieci i młodzieży od wielu lat w ramach ogólnopolskich i międzynarodowych spotkań o charakterze turystyczno – edukacyjnym, integracyjnym i socjoterapeutycznym. Zadanie przygotowane z myślą o podjęciu szeroko rozumianego zadania integracji środowiska po byłych PPGR z rówieśnikami z innych środowisk ma charakter tak zorganizowanego wypoczynku, aby nie był on męczący i uciążliwy przez swoją statyczność. Będzie się to dokonywać poprzez stworzenie swoistego klimatu wspólnoty rówieśniczej, w której w związku z „ukrytym skarbem” obecne jest stale rosnące napięcie, żywiołowość, konieczność ale i chęć współpracy, pomysłowość wymagająca różnorodnych doświadczeń, a to wszystko jako element budowania podstawowego elementu naszych wakacji określonego w tytule programu:
RAZEM” ku znalezieniu skarbu, którym w konsekwencji okaże się DAR OBECNOŚCI każdego z uczestników.
Najważniejszymi elementami rzeczowymi proponowanego zadania są:

  1. klimat dobroci, przyjaźni i radości – nasze ferie czy wakacje trwają przez 24 godziny na dobę, wszyscy prowadzący są jednocześnie wychowawcami, po części rodzicami, starszymi braćmi i siostrami; program jako taki jest więc wskazówką, której realizacja dokonuje się w sercu – zarówno wychowanka jak i wychowawcy
  2. atmosfera żywiołowości i spontaniczności – w naszych wakacjach nie ma miejsca na nudę; jest to
    czasem męczące fizycznie, ale pozwala na psychiczny odpoczynek i odbudowę wewnętrzną; żywiołowość i spontaniczność są oczywiście odpowiednio ukierunkowywane, a czasem także „temperowane” w sposób przyjacielski i odpowiedzialny
  3. środowisko „Drużyny Pierścienia czyli Poszukiwaczy Skarbu” jako środowisko ukierunkowane na wychowanie – jest to środowisko pełne idealistów i przeciętniaków, którzy pomagają uczestnikom w utożsamianiu się z konkretnymi postawami
  4. pozytywna ciekawość i stale stymulowane pozytywne napięcie – każdy dzień a nawet każda godzina przynosi konkretne wyzwania w najrozmaitszej postaci (tajemniczy sms, „Przybysz z Nikąd”, niesamowite
    i mrożące krew w żyłach legendy mające jednocześnie charakter wychowawczy jak i naprowadzający na odkrywanie kolejnych etapów czy elementów „labiryntu” prowadzącego do znalezienia – odkrycia prawdziwego skarbu, oraz wiele innych)
  5. zabawa, rekreacja, sport które towarzyszą uczestnikom są narzędziami pomocnymi w odkrywaniu siebie, swoich możliwości, ograniczeń, aspiracji i lęków
  6. optymizm jako środek do budzenia nadziei i życiowego zapału – kierując się piękną humanistyczną zasadą według której „więcej much złowi się na łyżkę miodu niż na beczkę octu” (Franciszek Salezy) staramy się wydobyć z codzienności to, co pozytywne, optymistyczne, nie zapominając jednocześnie o złu obecnym pośród nas, ale traktując je jako powód do stawiania przed sobą codziennych wyzwań
  7. wspólnota rówieśników jako środek i cel zarazem – integracja jest celem do którego chcemy dojść,
    jednak w swoich przejawach i konkretnych działaniach jest wciąż obecna, gdyż bez niej żadna – nawet najsilniejsza i najmądrzejsza jednostka – nie będzie w stanie odkryć „ukrytego skarbu”.

W ramach programu realizowane są następujące działania:

  1. Działania wspólnototwórcze i integrujące – wzajemne poznanie się uczestników między sobą, uczestników i prowadzących, budowanie wzajemnych relacji zażyłości, zaufania.
  2. Działania o charakterze rekreacyjnym i turystycznym
    a. gry zespołowe
    b. spacery
    c. zajęcia w wodzie i na wodzie
    d. wyprawy odkrywcze (np. poszukiwanie ukrytych skarbów)
    e. gry i zabawy wspólnototwórcze
    f. inne
  3. Działania nad budowaniem przyjacielskich relacji wychowawczych
    a. Wspólne przebywanie wychowawców i podopiecznych w niektórych momentach tzw. „czasu wolnego”
    b. spontaniczne spacery
    c. rozmowy i dzielenie się przeżyciami, doświadczeniami, własną historią życia
    d. inne
  4. Budowanie „Mozaiki Grupy” (są to zajęcia innowacyjne obecne od roku w działaniach podejmowanych przez Stowarzyszenie polegające na spontanicznym układaniu, malowaniu, rysowaniu, klejeniu, rzeźbieniu czy jeszcze innym działaniu nad tworzeniem swoistej układanki talentów, możliwości, zdolności, charakteru, tożsamości grupy, co z kolei prowadzi do równie spontanicznego budowania własnej mozaiki swoich możliwości i ograniczeń – jest to ogromnie owocne dla budowania obrazu siebie, bez którego niemal niemożliwe są dalsze działania pomocne w socjoterapii, profilaktyce i innych działaniach mających na celu pomoc w integralnym rozwoju danej osoby)
  5. Codzienne dzielenie się napotkanym pięknem:
    a. miejscowość, gdzie organizujemy turnusy wakacyjne w ramach programu „RAZEM” jest niezwykle
    piękna krajobrazowo, biologicznie i przyrodniczo; każdorazowe wyjście gdziekolwiek w teren wprawia w zachwyt nawet najbardziej zagorzałych zwolenników „zbiorowego lenistwa”, „gier komputerowych” czy „lokalnych łobuziaków”
    b. Codzienny plan zajęć sprawia, że każdego dnia są nowe elementy piękna tworzonego indywidualnie bądź w małej grupie; zarówno „Mozaika” jak i inne elementy związane ze sztuką, które grupy
    przygotowują kolejno każdego dnia są pokazywane ogółowi po kolacji; wtedy każdy ma czas na zachwyt, zdrową krytykę, wyrażenie swojej opinii w postaci karteczki tekstowej bądź gotowego symbolu w formie naklejki. Jest to jeden z elementów dynamiki naszych wakacji, który pełni również funkcję wyrabiania pewnego indywidualnego „smaku”, gustu czy – jak to również często bywa – zapału twórczego.
  6. Spotkania z „ciekawymi ludźmi” – autorytetami regionu, a także z niepełnosprawnymi rówieśnikami – tegorocznymi olimpijczykami paraolimpiady.

Rezultaty, jakie zakładają sobie organizatorzy wakacji można podzielić na te, które z pewnością ujawnią się już w trakcie trwania wakacyjnego wypoczynku oraz na te, których spodziewamy się po jego zakończeniu. Spośród tych, które z pewnością objawią się w trakcie najważniejszym będzie osobiste odnowienie sił fizycznych i witalnych, oddech po trudach wakacyjnej pracy. Poza tym integracja jako środek ale także cel, który osiągnięty będzie już w pierwszych kilku dniach wspólnej obecności naszych uczestników dzięki odpowiednio przygotowanym i prowadzonym spotkaniom i zajęciom. Dzielenie się wewnętrznym bogactwem i możliwość skorzystania z niego w celu budowania własnej osobowości, to rezultat, jakiego oczekujemy w sferze wychowawczej, ale także w sferze budowania trwałych relacji interpersonalnych oraz w odniesieniu do niezwykle ważnej umiejętności życiowej jaką jest zdolność takiego postrzegania drugiego człowieka, aby była ona inspiracją dla młodego człowieka do odkrywania prawdziwych wartości, na których można budować własną przyszłość. Jeśli uda nam się także wywołać u naszych odbiorców chęć dzielenia się swoimi przeżyciami, troskami czy pragnieniami, to będzie to już wspaniały efekt naszego przebywania razem. Jeśli uda nam się przyczynić do tego, by pojawiające się problemy tej małej społeczności dziecięcej i młodzieżowej były rozwiązywane przez nich na drodze dialogu, drodze poszukiwania rzeczywiście dobrych, nikogo nie krzywdzących rozwiązań, to będzie to wielka nasza radość. Jeśli nasz wysiłek i praca przyniosą dzieciom i młodzieży choć kilka chwil „oddechu”, choć kilka promyków nadziei, pozwolą spojrzeć inaczej na przyszłość z czekającymi ją wyzwaniami – będziemy bardzo szczęśliwi. Jesteśmy również przekonani, że zajęcia z dziedziny szeroko rozumianej kultury – plastyczne, muzyczne czy teatralne – służyć będą wyrównywaniu szans edukacyjnych poprzez odkrywanie własnych uzdolnień, doskonalenie własnych możliwości i umiejętności oraz konkretny warsztat, który posłuży w dalszym rozwoju naszym uczestnikom w ciągu roku, pomoże z większą odwagą stawiać czoła różnym wyzwaniom, przed którymi do tej pory stawali zalęknieni i bez ufności we własne siły.

Oczywiście sami uczestnicy dają nam odpowiedź na pytanie o owocność naszych działań. Dokonuje się to w różnych formach zamierzonych i spontanicznych, jakie przewidziane zostały w ramach programu. Ale też bardzo konkretną odpowiedzią na te pytania będzie chęć udziału przez dzieci w naszych działaniach w ciągu roku szkolnego. Zależy nam na tym tak bardzo dlatego, że brak propozycji spędzania czasu wolnego, propozycji wypoczynku, rekreacji, sportu, turystyki, ale i pracy wspólnej, i wzrastania w grupie rówieśniczej będzie dla tych dzieci pewnego rodzaju drogą do unicestwienia moralnego, psychicznego, duchowego, a przez to również fizycznego.

Zachwyć się pięknem – poznaj piękno w sobie

Projekt „Zachwyć się pięknem – poznaj piękno w sobie” jest propozycją kierowaną do dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, wywodzących się z rodzin wielodzietnych, a także innych, którym pragniemy pomóc znaleźć szeroko rozumianą motywację do podejmowania działań na rzecz ich twórczego rozwoju. Twórczość artystyczna ma być motywem do odkrywania swoich talentów, uzdolnień, do pogłębienie zdobytej już wiedzy i nabytych umiejętności.
Dziedzinami, które w sposób szczególny mają z jednej strony zainteresować dzieci i młodzież, a z drugiej dać im możliwość odkrywania i pogłębiania własnego dobra i piękna mają być:

  • plastyka
  • muzyka
  • teatr.

Warto, aby nasz projekt był zrealizowany w początkowych dniach wakacji, gdyż:

  1. Końcówka roku szkolnego jest czasem o dużym ładunku emocjonalnym. Egzaminy, sprawdziany, wystawianie ocen, szereg stresów związanych z „wyścigiem o oceny” sprawia, że dzieci i młodzież potrzebują zdrowej dawki odprężenia, oddechu, bezstresowego przebywania w grupie rówieśniczej.
  2. Jednocześnie z końcówką roku związana jest potrzeba osobistego dowartościowania. Mamy świadomość, że właśnie adresaci naszego projektu są w większości przypadków tymi, którzy mają większe problemy w nauce, którzy nie zawsze znajdują się w czołówce klasowej pod względem tak zwanej „średniej”. Dlatego też zajęcia, które proponujemy mają dać im ten nowy „wiatr w żagle”, nowy bodziec do pracy twórczej, ma odnowić ich zaufanie we własne siły. Charakter prowadzonych przez nas zajęć będzie nad wyraz budujący, optymistyczny, wyzwalający wiarę w swoje możliwości, zdolności i umiejętności. I nie będzie to wyzwalane i napędzane w sposób sztuczny, wszak niemal każde dziecko i każdy młody człowiek ma w sobie duszę artysty. Chcemy poprzez nasze zajęcia pomóc im ją odnaleźć.
  3. Ostatnim z podstawowych powodów, dla których bardzo chcemy, aby nasze zajęcia odbywały się wraz z początkiem wakacji jest przykra świadomość faktu, iż z powodów prozaicznych – brak środków materialnych, większość z tych dzieci i młodzieży będzie spędzać wakacje w miejscu swego zamieszkania. Dla większości z nich jedyną zmianą może być wzrost leniwo przeżytych godzin, które strasznie trudno dobrze zagospodarować: z braku pomysłów, z braku chęci, z braku pieniędzy i z wielu jeszcze innych powodów. Gromadząc naszych uczestników już na początku wakacji chcemy pomóc im w ukierunkowaniu charakteru ich spędzenia.
    Jednak dla owocnego projektu odpowiedni będzie także każdy inny termin.

II. Beneficjenci

Projekt nasz skierowany jest do bardzo szerokiej grupy dzieci i młodzieży. Chcielibyśmy, aby to grono było jak największe, ale też musimy pamiętać o wielorakich ograniczeniach, głównie o charakterze materialnym.
Najpierw chcemy zaznaczyć, iż w naszych działaniach podejmowanych na rzecz dzieci i młodzieży staramy się robić wszystko, aby nie tylko nie dzielić ich na „sprawnych” i „niepełnosprawnych” („sprawnych inaczej”), ale by wręcz ukazywać im, że są oni tymi samymi ludźmi, tak samo dobrymi, kochającymi i potrzebującymi miłości, z niedoskonałościami i brakami, tyle że w różnych sferach życia.
W związku z tym jesteśmy bardzo zainteresowani tym, aby w naszym projekcie „duszę artysty” nasi uczestnicy mogli odkryć nie tylko w sobie samych, ale by służyli też pomocą innym koleżankom i kolegom w tym odkrywaniu.
Ujmując w sposób bardziej konkretny odpowiedź na pytanie o to, do których dzieci i młodzieży adresujemy swój projekt, odpowiedź brzmi: do tych, którym uda się dotrzeć na proponowane przez nas zajęcia. Będziemy chcieli dotrzeć do jak największej liczby organizacji zajmujących się niepełnosprawnymi, aby w szczególności oni mieli zapewnioną możliwość dowozu i odwozu. Będziemy rozmawiać z przewoźnikami, aby każdego dnia przed i po zajęciach znalazł się autobus, który zabierze z możliwie jak największej ilości miejscowości chętnych do udziału w projekcie.

III. Zakładane efekty

1. Relaksacja po całorocznej pracy
2. Odkrycie nowych talentów, rozwój i pogłębienie już odkrytych
3. Ukierunkowanie w dalszym rozwoju artystycznym
4. Motywacja do osobistej twórczości, pracy nad pogłębianiem własnych talentów
5. Budowanie wzajemnych relacji
6. Budzenie wrażliwości na piękno – własne i „cudze”
7. Umiejętność pozytywnej samooceny
8. Nadanie innego – twórczego spojrzenia na wykorzystanie czasu wolnego
9. Nadanie kierunku aktywnego wypoczynku wakacyjnego
10. Wypracowanie konkretnych mini dzieł artystycznych
11. Stworzenie nieformalnych grup rówieśniczych, które być może będą kontynuować wspólną twórczość w ciągu roku szkolnego
12. Inne

IV. Etapy realizacji projektu

Warsztaty artystyczno – terapeutyczne winny się rozpocząć w dniu wolnym od zajęć w godzinach przedpołudniowych, w odpowiednio ku temu przystosowanym miejscu. Po wprowadzeniu i zajęciach integracyjnych przeprowadzamy „Giełda Talentów” polegająca na przedstawieniu tego, co w każdym z uczestników najlepsze (w informacji do zakwalifikowanych do udziału w warsztatach uczestników znajduje się prośba o przygotowanie tego punktu programu). „Giełda” jest przeplatana integracyjnymi zabawami ruchowymi oraz odpowiednio wkomponowanymi zajęciami terapeutycznymi.
Jeśli uda się zorganizować duży festyn dziecięcy (np. „Żegnaj Szkoło – Witaj Lato”) warto tym festynem zakończyć pierwszy dzień warsztatów wspólnie z kilkuset dziećmi biorącymi udział w festynie. Jeśli festyn jako impreza dla kilkuset dzieci nie dojdzie do skutku zostanie zorganizowany tylko w gronie uczestników warsztatów.
Założeniem pierwszego dnia warsztatów jest wzajemne poznanie się, integracja grupy oraz zdobycie wiedzy na temat uczestników na podstawie ich czynnej obecności. W tym też dniu dokonamy poszeregowania uczestników w mniejsze grupy, w których w kolejnych dniach będą pracować.
W drugim dniu warsztatów wszystkie dzieci poszukują swojego miejsca w twórczości plastycznej. Najpierw uczestnicy dzielą się swoim dotychczasowym doświadczeniem w tej dziedzinie. Następnie instruktor plastyczny grupując opowiedziane doświadczenia dokonuje krótkiej syntezy wybranych zagadnień plastyki (obraz, rzeźba, papieroplastyka i inne). Po krótkiej prezentacji i upewnieniu się, że uczestnicy rozumieją poszczególne dziedziny plastyczne rozpoczyna się praktyczna szkoła plastyczna. Uczestnicy zaproszeni są do odpowiednich dla nich ćwiczeń. Wszystkie zajęcia są przeplatane odpowiednio dobranymi grami i zabawami integracyjno – terapeutycznymi. Kolejnym etapem dnia plastycznego jest tworzenie wspólnego dzieła pod tytułem : „Świat naszych marzeń”. Każda z małych grup roboczych, po uprzednim podzieleniu się swoimi marzeniami, dokonuje wyboru konkretnego fragmentu tychże marzeń, a następnie przedstawia go plastycznie, wykorzystując wielorakie formy plastycznej twórczości. Po zakończeniu dzieła każda grupa przedstawia je wszystkim uczestnikom i prowadzącym. Nie będzie w tym miejscu żadnej formy rywalizacji. Wszystkie dzieła zostają nagrodzone brawami i odpowiednim dziecięcym aplauzem. Wszystkie dzieła wykonane przez naszych uczestników są do obejrzenia w odpowiednio do tego celu dostosowanym miejscu.
W trzecim dniu warsztatów zajmujemy się muzyką. W jakiejkolwiek terapii muzyka odgrywa nie pośrednią rolę i zawsze – o ile tylko jest dobrze dobrana i przygotowana – wpływa pozytywnie na człowieka.
Dzień dzisiejszy będzie miał trzy etapy:
1. „Muzyka natury” – uczestnicy poszukują muzyki wokół siebie (śpiew ptaków, powiew wiatru, szum drzew itd.)
2. „Moja muzyka” – uczestnicy starają się wydobyć rozmaite dźwięki przez siebie samych oraz poprzez użycie rozmaitych instrumentów, które zgromadzimy na dzień dzisiejszy
3. „Muzyka dla Ciebie” – uczestnicy przygotowują odpowiednią muzykę oraz całą oprawę dźwiękową do końcowego spektaklu, który będzie przygotowywany w dniu teatru, czyli w czwartym dniu warsztatów.
Zajęcia muzyczne połączone są z zabawą biesiadną w małych zespołach tematycznych oraz z warsztatami twórczości muzycznej, podczas której dzieci same układają własne melodie oraz teksty, a także nadają muzyczną oprawę do przygotowywanej wystawy prac plastycznych wypracowanych w dniu poprzednim. Zajęcia muzyczne kończą się barwnym pochodem muzycznym ulicami miejscowości, w której warsztaty się odbywają.
Czwarty dzień jest dniem teatru i a zarazem zwieńczeniem całego spotkania. Na podstawie spotkań i przygotowań z poprzednich dni powstaje scenariusz do barwnego spektaklu przygotowanego przez uczestników naszych zajęć pod okiem prowadzących. Spektakl jest tak pomyślany, aby wzięli w nim udział wszyscy uczestnicy warsztatów, i aby zostały w nim wykorzystane wszystkie formy twórczości, jakie zostały wykorzystane podczas naszych zajęć:
1. Owoce działalności plastycznej jako scenografia i rekwizyty
2. Owoce działań muzycznych jako tło muzyczno – dźwiękowe oraz wplecione elementy w zależności od możliwości ich użycia
3. Owoce warsztatu teatralnego jako konkretna forma teatru ruchu, teatru uczestniczącego oraz pantomimy.

Spektakl nosi tytuł zaczerpnięty z tytułu prowadzonych przez nas warsztatów: „ZACHWYĆ SIĘ PIĘKNEM”. Dokonujemy jego rejestracji na nośnikach – jeśli to możliwe zapraszamy również profesjonalnych kamerzystów z TVP. Spektakl ten może być pokazany w najdogodniejszym terminie, aby mogły w nim uczestniczyć wszystkie zainteresowane osoby, sponsorzy a także przedstawiciele władz. Jest to bardzo konkretny owoc naszej pracy, ale też może to być piękny początek dla nowej jakości współdziałania na rzecz szerszej społeczności, której reprezentantami będą właśnie uczestnicy naszych zajęć.

Pozwól mi żyć jak Ty…

Projekt „Pozwól mi żyć tak jak ty…” jest propozycją kierowaną głównie do osób niepełnosprawnych. Jego realizację zakłada się na wiele cyklicznych spotkań, podczas których pragniemy pomóc uczestnikom, by odkryli w sobie bądź pogłębili swoje wielorakie talenty, uzdolnienia czy posiadane umiejętności, by to z kolei, zebrane razem, stało się darem dla innych w postaci konkretnych propozycji. Na bazie wielorakich talentów, jakie uda się nam odkryć będziemy tworzyć z uczestnikami swoisty „teatr rozmaitości”, który współtworzony będzie przez dzieci w pełni sprawne wspólnie z naszymi wolontariuszami. Najlepszą liczebnie grupą biorącą udział w projekcie jest 20 lub 30 osobwy zespół dzieci i młodzieży.
Warsztat ruchu scenicznego i teatru w ogólności pozwoli na wydobycie z pośród naszych uczestników projektu aktorów, którzy na podstawie wspólnie wypracowanego scenariusza przedstawią spektakl muzyczny pod tytułem „Pozwól mi żyć jak ty”, przedstawionym w formie teatru uczestniczącego, by z jednej strony widz był jednocześnie w jakiś sposób aktorem, a z drugiej by również ci uczestnicy naszego projektu, którzy z wielu względów nie będą mogli wykazać się widocznym zewnętrznie wkładem w spektakl, również mogli pojawić się na scenie jako aktorzy. Scenografia do spektaklu również będzie dziełem naszych uczestników, którzy w trakcie prowadzonych spotkań wykażą się uzdolnieniami plastycznymi. Również tło muzyczne ma być wspólnie przygotowane i wypracowane w trakcie naszych spotkań.
Spotkania winny odbywać się systematycznie, raz lub dwa razy w miesiącu, w miejscu przystosowanym dla niepełnosprawnych, a jednocześnie odpowiednim do prowadzenia zamierzonych zajęć. Po około półrocznym okresie pracy w grupie niepełnosprawnych, zaprosimy na nasze spotkania również dzieci w pełni sprawne. Winny to być spotkania o charakterze integracyjno – warsztatowym, podczas których wszystko ukierunkowane będzie na wytworzenie odpowiedniego klimatu przyjaźni, współ odczuwania i współtworzenia. Wspólne spotkania powinny być poprzedzone również zajęciami wprowadzającymi dla dzieci w pełni sprawnych.
Kilkumiesięczne wspólne spotkania, warsztaty twórcze i innego rodzaju zajęcia powinny mieć swój finał w postaci zorganizowanego wspólnie z uczestnikami projektu festynu dziecięcego, którego głównym wydarzeniem będzie przedstawienie spektaklu „Pozwól mi żyć jak ty”, przygotowanego przez naszych uczestników. Na festyn oraz spektakl zapraszamy również inne dzieci niepełnosprawne i sprawne, organizacje pracujące z dziećmi i innych gości. Na podstawie posiadanych doświadczeń jesteśmy przekonani, że ten rok wspólnej pracy przyniesie ogromne efekty, a sam spektakl i całe spotkanie finałowe będzie pięknym doświadczeniem wielkiego bogactwa, które na nowo wspólnie odkryjemy.
Oprócz przytoczonych metod i narzędzi pracy w projekcie proponujemy także bardzo specjalistyczne działania zależnie od potrzeb, możliwości kadrowych etc. Są to głównie:
1. hipoterapia i terapeutyczna jazda konna
2. dogoterapia
3. muzykoterapia i inne rodzaje terapii artystycznej
4. zajęcia metodą Tomatisa
5. pływanie i zajęcia w wodzie i na wodzie
6. zajęcia ruchu rozwijającego
7. oraz inne

Zakładane rezultaty możemy sklasyfikować trojako:

1. dla niepełnosprawnych:
a. integracja dzieci niepełnosprawnych z różnych środowisk i miejsc zamieszkania
b. integracja dzieci niepełnosprawnych z dziećmi sprawnymi własnych środowisk
c. odpowiednio ukierunkowane spędzanie czasu wolnego
d. odkrycie bądź pogłębienie posiadanych talentów, zdolności czy umiejętności
e. możliwość rozwoju własnych artystycznych zamiłowań
f. możliwość wymiany doświadczeń przez rodziców i opiekunów
g. pozyskanie bądź pogłębienie świadomości otwartości ze strony w pełni sprawnych rówieśników
h. rozwój osobowości w wielu płaszczyznach
i. nawiązanie nowych relacji – przyjaźni, znajomości
j. poznanie nowych dróg i metod wiodących do własnego rozwoju
k. radość i satysfakcja towarzyszące tworzeniu
l. możliwość ukazania własnych i wspólnotowych możliwości drzemiących w niepełnosprawnych
ł. wielorakie owoce rehabilitacyjne i terapeutyczne

m. wiele innych…

2. dla dzieci sprawnych:

a. Poznanie i integracja ze dziećmi niepełnosprawnymi (wielu z nich chciałoby tego, ale z wielu względów nie ma takiej możliwości)
b. doświadczenie bogactwa jakie jest udziałem ich niepełnosprawnych rówieśników
c. radość z podejmowania wspólnych działań razem z niepełnosprawnymi
d. nawiązanie nowych relacji
e. radość i satysfakcja z tworzenia – indywidualnego i wspólnotowego

f. rozwój własnej osobowości, mentalności
g. zrozumienie wielu nieznanych dotąd uwarunkowań, jakie towarzyszą niepełnosprawnym
h. wiele innych…

3. Dla lokalnych społeczności oraz władz samorządowych, a także osób współtworzących edukację, kulturę, podejmujących współodpowiedzialność za życie naszych społeczności:

a. nabranie pewności, że świat sprawnych i niepełnosprawnych potrafią, mogą i chcą żyć przyjaźnie, twórczo, pożytecznie obok siebie
b. dostrzeżenie potrzeby podejmowania działań idących w kierunku takiego współistnienia sprawnych i niepełnosprawnych
c. dostrzeżenie bądź pogłębienie świadomości o wielkim bogactwie będącym udziałem niepełnosprawnych
d. uświadomienie bądź pogłębienie świadomości pewnych problemów, jakie wynikają z braku rzetelnej wiedzy, odpowiedniego podejścia, odpowiednio ukierunkowanej edukacji i wychowania
e. nabranie chęci do kolejnych wspólnych inicjatyw na rzecz integracji i rozwoju wzajemnych dobrych relacji i współdziałania środowiska sprawnych i niepełnosprawnych
f. wiele innych…

PINOKIO czyli Warto Dobrym Być

Jest to projekt realizowany głównie podczas letniego czy zimowego wypoczynku, skierowany do dzieci, zwłaszcza z rodzin dysfunkcyjnych, patologicznych bądź zagrożonych patologiami, rodzin specjalnej troski. Autorem podstawowych zrębów programu jest Kaziu Kuc, któremu jesteśmy bardzo wdzięczni za umożliwienie nam jego realizacji. „Podaj Rękę” dokonało i stale dokonuje aktualizacji programu, jego dostosowania do potrzeb danej grupy odbiorców. Program ten został także przez nas przystosowany do całorocznej pracy z dziećmi w świetlicach.
RAZEM – to jest słowo „klucz”, będące celem podstawowym programu. Program pomyślany jest tak, aby na jego przeprowadzeniu po zakończonych wakacjach nie skończyła się przygoda jego uczestników , którymi mają być dzieci rodzin dysfunkcyjnych, zwłaszcza ze środowisk po byłych PGRach, ale nie tylko; z tych domów, w których alkohol jest niemal jak chleb, albo i jeszcze ważniejszy; z tych rodzin, które stoją na skraju choroby alkoholizmu, a dzieci nie są gotowe, by stawić czoła wyzwaniom przed nimi stojącym. Z częścią potencjalnych uczestników spotykamy się niemal codziennie na drobnych pogawędkach, pomagając w trudnościach szkolnych i tych związanych z życiem codziennym. Oprócz integracji pragniemy również wspólnie z uczestnikami zdobyć umiejętność współdziałania, otwartości i troskliwej życzliwości w grupie rówieśniczej. Przy czym efekty, jakie zakładają sobie organizatorzy wakacji niekoniecznie muszą się ujawnić już w trakcie trwania wakacyjnego wypoczynku. Jeśli uda nam się wywołać u naszych odbiorców chęć dzielenia się swoimi przeżyciami, troskami czy pragnieniami, to będzie to już wspaniały efekt naszego przebywania razem. Jeśli uda nam się przyczynić do tego, by pojawiające się problemy tej małej społeczności dziecięcej były rozwiązywane przez nich na drodze dialogu, drodze poszukiwania rzeczywiście dobrych, nikogo nie krzywdzących rozwiązań, to będzie to wielka nasza radość. Jeśli nasz wysiłek i praca przyniosą dzieciom choć kilka chwil „oddechu”, choć kilka promyków nadziei, pozwolą spojrzeć inaczej na przyszłość z czekającymi ją wyzwaniami – będziemy bardzo szczęśliwi.
Oczywiście sami uczestnicy będą nam dawali odpowiedź na pytanie o owocność naszych działań. Będzie się to dokonywać w różnych formach zamierzonych i spontanicznych, jakie przewidziane zostały w ramach programu. Ale też bardzo konkretną odpowiedzią na te pytania będzie chęć udziału przez dzieci w naszych działaniach w ciągu roku szkolnego. Zależy nam na tym tak bardzo dlatego, że brak propozycji spędzania czasu wolnego, propozycji wypoczynku, rekreacji, sportu, turystyki, ale i pracy wspólnej, i wzrastania w grupie rówieśniczej będzie dla tych dzieci pewnego rodzaju drogą do unicestwienia moralnego, psychicznego, duchowego, a przez to również fizycznego.

PINOKIO czyli Warto Lepszym Być

Jest to dostosowanie i pogłębienie programu „Pinokio czyli warto dobrym być” do potrzeb pracy z wychowankami, którzy wzięli już udział w poprzednim programie. W programie dokonano pogłębienia niektórych tematów, a niektóre zostały zastąpione nowymi.

Człowiek Skarbem Człowieka … dla dzieci i młodzieży pragnących nieść pomoc innym

Jest to program profilaktyczny i edukacyjno wychowawczy dla dzieci i młodzieży, przygotowany przez Centrum WDM w Krakowie i dostosowany do potrzeb Stowarzyszenia z myślą o dzieciach i młodzieży, którzy pragną nieść pomoc innym. Przynagleniem do poszerzenia zakresu oddziaływania na kilka regionów stało się niezwykłe poruszenie duchowe, jakie dokonało się w dzieciach i młodzieży po śmierci Wielkiego Polaka i Wielkiego Papieża JANA PAWŁA II. Wiemy, że zarówno w dorosłych jak i w nastoletnich sercach zrodził się lub pogłębił ogromny potencjał dobra, które aby wydało owoc musi zostać odpowiednio ukierunkowany. Chcemy to uczynić również poprzez realizację niniejszego programu, zawiera w sobie wiele elementów składowych i przeznaczony do pracy w ciągu roku jak i podczas zimowych czy letnich przerw w nauce, a najlepiej jeśli realizacja programu przebiega zarówno w czasie pracy – nauki jak i w czasie wypoczynku. Pilotażowo program był realizowany podczas wakacji socjoterapeutycznych w roku 2003 przez kilka instytucji i organizacji o charakterze wychowawczo – opiekuńczym, a następnie – w pełnym wymiarze – w roku 2004 przez dwie świetlice, nad którymi opiekę sprawuje nasze Stowarzyszenie. Realizacja programu przyniosła pożądane efekty, dlatego pragniemy realizować go w pełnej formie w ciągu pięciu kolejnych miesięcy. Jest to program napisany w oparciu o dzieło Tolkiena „HOBBIT”, które ukazuje niezwykle istotne postawy szeroko rozumianych wartości humanitarnych takich jak dobroć, życzliwość, wytrwałość, otwartość na siebie samego i drugiego człowieka i wiele innych. Niewątpliwym atutem programu jest aktualność samej „trylogii” Tolkiena, która – obok Harrego Potera – jest dziś niezwykle żywa wśród dzieci i młodzieży, a w odróżnieniu od bijącego rekordy sprzedaży dzieła o magii, czarach i pozaziemskich mocach Hobbit wnosi bardzo konkretne przesłanie codzienności, które uosabiają bohaterowie powieści, co dzisiaj, w dobie obecności wielu negatywnych bohaterów, nabiera jeszcze większego znaczenia i nadaje naszemu programowi cechy, które razem pojawiają się dość rzadko: aktualność w środowisku dzieci i młodzieży dzięki produkcjom filmowym „Władca Pierścienia”, „Drużyna Pierścienia” oraz , popularność i w pełni pozytywne przesłanie.
W oparciu o teoretyczne założenia programu tworzy się specyficzny klimat relacji w grupie rówieśniczej, w której prawda, dobro i piękno są niejako podstawami egzystencji, i gdzie nikt nie wyobraża sobie nawet, aby zło mogło tu zatriumfować. Taki klimat, który otacza uczestników programu stanowi motywację do szeroko rozumianej pracy nad własnymi ograniczeniami, nad pokonywaniem wewnętrznych i zewnętrznych trudności, i wreszcie pozwala na optymizm w perspektywie konieczności stawienia czoła wszelkiego rodzaju negatywnym skłonnościom, które wciąż na nowo się pojawiają. Z kolei praca nad samym sobą zwraca młodego człowieka ku innym, budząc gotowość niesienia im wielorakiej pomocy.
Podczas realizacji projektu jedne działania będą następowały po sobie i z siebie wypływały, inne będą się zazębiały i powtarzały, mając jednak za każdym razem inne zabarwienie emocjonalne spowodowane kolejnym doświadczeniem uczestników programu. Oto uszeregowanie tych działań wraz z ogólną ich charakterystyką:

  1. Nabór uczestników spośród tych, z którymi na różnych płaszczyznach spotykamy i pracujemy na co dzień. Kryterium podstawowym naboru będzie z jednej strony stopień zaangażowania w dotychczasowe działania podejmowane w środowisku rówieśniczym oraz ocena postawy w szkole, w domu i „na podwórku”; z drugiej zaś strony chcemy brać pod uwagę całokształt sytuacji życiowej kandydata do projektu. W głównej mierze będziemy zapraszać do udziału w projekcie tych, którzy ze względu na zamieszkanie czy warunki bytowe potrzebują działań wyrównujących ich szanse w odniesieniu do rówieśników ze środowisk wielkomiejskich, o wielkiej rozpiętości propozycji edukacyjnych, kulturalnych czy rekreacyjnych. Dzieci i młodzież defaworyzowana będzie tą „szczególną cząstką” pośród wszystkich uczestników projektu. Wytypowani do udziału w projekcie uczestnicy zostaną następnie przydzieleni do grup ze względu na wiek, a w kolejnym etapie podzieleni na małe zespoły „robocze”.
  2. Cykl spotkań integracyjnych rozpoczynających realizację projektu. Będzie to najpierw spotkanie ze wszystkimi uczestnikami projektu, wraz z prowadzącymi i wolontariuszami; następnie będą miały miejsce spotkania w grupach wiekowych. Będą to jednocześnie spotkania poznawcze ukazujące konkretne potrzeby i możliwości na tle zadań, jakie stawiamy przed sobą w projekcie.
  3. Cykl spotkań tematycznych. Będą to dostosowane do wieku, zdolności percepcji i zapotrzebowania spotkania obejmujące konkretną tematykę związaną z osobowością, życiem w społeczności rówieśniczej i społeczności dorosłych, umiejętnością korzystania z ogromu propozycji jakie niesie świat w czasach współczesnych, i wiele innych.
  4. „Codzienność Małej Grupy”. Jest to niemal najistotniejszy element projektu, poprzez który mała grupa, pod kierunkiem animatora, ma ze sobą codzienny kontakt, codziennie może liczyć na wsparcie, a każdy jej uczestnik codziennie może czuć się bezpiecznie wiedząc, że nie jest pozostawiony samemu – samej sobie. Codzienność w przeżywaniu wspólnoty ze swoją małą grupą jest możliwa głównie dzięki nowym technologiom (sms, internet). Dziś niemal wszyscy nastolatkowie posługują się telefonem komórkowym i internetem, choćby w kawiarence internetowej. Chcemy ten fakt nie tylko wykorzystać, ale także w odpowiedni sposób ukierunkować, ucząc jednocześnie odpowiedzialnego i pożytecznego korzystania ze zdobyczy techniki. Jest to również element, który buduje i umacnia więzi międzyludzkie, i pozwala na stawianie czoła wielu wyzwaniom w rzeczywistości codziennego życia. Dzięki temu elementowi projektu wszelkie spotkania tematyczne będą miały nie tylko podstawy teoretyczne, ale także praktyczne zakorzenione w konkretnych sytuacjach życiowych, które przeżywane będą w gronie przyjaciół w tzw. małej grupie.
  5. Cykl gier, konkursów i zabaw. Jest to element projektu mający na celu taką stymulację działań podczas realizacji projektu, aby miał on wciąż cechy żywotności, entuzjazmu, optymizmu, radości i spontaniczności, co niemal konieczne jest gdy w grę wchodzi praca nad budowaniem osobowości nastolatka. Będą to zarówno zajęcia integrująco – wspólnototwórcze jak również odkrywcze i podnoszące poziom zdolności i umiejętności twórczych.

Etap zaangażowania i troski o innych. Jest to element docelowy projektu, w którym pragniemy umożliwić młodym ludziom coś, czego tak naprawdę bardzo potrzebują, a czego często nie potrafią lub z wielu względów nie mogą im dać dorośli: konkretne zaangażowanie. Po miesiącach budowania własnej osobowości i grupy rówieśniczej nadchodzi czas „wydawania owoców”, którego pierwszym etapem jest samo wyrażenie woli – pragnienia, by wspólnie zrobić „coś dobrego” dla innych. Kolejnym etapem jest ukierunkowanie dobrej woli ze względu na potrzeby otoczenia i własne możliwości, a następnie odpowiednie ukierunkowanie młodzieńczego zapału. Stowarzyszenie współpracuje z kilkoma ośrodkami terapii zajęciowej, „domami spokojnej starości”, przedszkolami czy innymi ośrodkami, w których potrzeba każdego młodego, entuzjastycznego i dobrego serca. Każda mała grupa będzie już posiadać pewien swój indywidualny charakter ze względu na umiejętności, pomysłowość czy innego rodzaju ukierunkowanie. Wystarczy więc, aby odpowiednio tę indywidualność ukierunkować i można się nią dzielić z innymi choćby poprzez umiejętność słuchania starszych czy organizację wieczorów integracyjnych poprzez muzykę i teatr (spotkania w domach opieki), poprzez umiejętność zabawy z dziećmi (przedszkole, świetlica środowiskowa) po działania na nieco wyższym poziomie wymagań jak konkretny zespół teatralny czy muzyczny, wystawa czy plener plastyczny, etc. Jest jeszcze wiele innych możliwości niesienia pomocy potrzebującym czy tworzenia swoistego klimatu dobroci, życzliwości i przyjaźni w dzisiejszym świecie, który akurat tych wartości bardzo potrzebuje.
Rezultaty, jakich się spodziewamy w trakcie oraz po zakończeniu realizacji zadania będą zależne od wielu czynników.

Niemniej przynajmniej niektóre z nich można określić, choć ich zaistnienie może być bardzo rozłożone w czasie, czego jesteśmy świadomi:

  • umiejętność dokonywania oceny zjawisk, postępowania, zachowań
  • umiejętność dokonywania wyborów
  • postawa otwarta na grupę rówieśniczą
  • zaangażowanie uczestników nie tylko w rozwój własnej osoby, ale także we wzrastanie innych
  • wrażliwość na potrzeby innych
  • dojrzałość osobowa
  • odpowiedzialne i pożyteczne korzystanie z nowych technologii
  • umiejętność korzystania z pomocy grupy rówieśniczej w konkretnej rzeczywistości życia codziennego
  • aktywność
  • odkrywanie swoich zdolności
  • ukierunkowanie zdolności i umiejętności ku działaniom twórczym oraz pomocy innym
  • umiejętność zdrowej i twórczej rywalizacji w połączeniu z umiejętnością radości z sukcesów, zdolności i możliwości innych
  • kultura bycia
  • konkretne umiejętności i zdobyta wiedza
  • umiejętność funkcjonowania w społeczności rówieśniczej oraz wśród dorosłych
    inne.

Dla programu, którego bezpośrednim efektem nie jest podjęcie przez uczestników działań woluntarystycznych podstawowym celem programu jest stworzenie klimatu wzrastania w grupie rówieśniczej, dzięki której ustrzeżemy dzieci i młodzież przed zagrożeniami chorobami społecznymi i ułatwimy wychodzenie z tych, które już stały się ich udziałem. Wszelkie pozostałe cele, jakie przed sobą stawiamy są celami pośrednimi prowadzącymi do osiągnięcia tego pierwszego, podstawowego.

Możemy wśród nich wyszczególnić następujące:

  • budowanie spójnej i zdrowej osobowości opartej na poznaniu siebie, odkrywaniu swojego piękna i własnych ograniczeń i otwartości na innych
  • budowanie klimatu zaufania i optymizmu
  • kreowanie postaw prospołecznych, otwartych i wrażliwych na potrzeby innych
  • kształtowanie umiejętności dobrej oceny wszystkiego, co nas otacza
  • kształtowanie umiejętności wartościowania i dokonywania dobrych wyborów
    inne.

Przy realizacji zadania przewidziane są działania wielorakiego rodzaju – od działań osobowo – poznawczych, koniecznych do pracy mającej charakter indywidualny, poprzez wkraczanie w świat ogólnoludzkich wartości, na których chcemy budować dojrzałą i silną osobowość wespół z adresatami programu (słowo „wespół” jest bardzo istotne, gdyż nie chcemy traktować uczestników naszych działań na zasadzie pojemnika, w którym wszystko się zmieści, da wymieszać i wyjdzie z tego „niezły produkt”; w naszych działaniach sensem jest konkretna osoba, mająca swoją tożsamość, której nikt i nic nie ma prawa naruszyć). Ukierunkowana obecność konkretnej osoby w grupie rówieśniczej, przeżywającej podobne problemy i w podobny sposób patrzącej na otaczający świat, na drugiego człowieka ma w naszym projekcie walor „sine qua non” dla osiągnięcia dobra w postaci umocnienia, ukierunkowania i zbudowania człowieka – adresata programu. Dlatego wszelkie działania w małych grupach są najbardziej podstawowymi dla niniejszego projektu. Działania te są oczywiście prowadzone pod delikatnym aczkolwiek czujnym i doświadczonym okiem animatora, dzięki czemu każde słowo, każde wydarzenie czy każde doświadczenie służy owemu budowaniu.
Reasumując zatem w wielkim skrócie (sam wstęp do programu dla osób mających wprowadzać go w życie zawiera ponad 20 stron konkretnego opisu działań podejmowanych podczas jego realizacji) opis rodzajów działań możemy określić, że są to:

  • działania integrujące, budujące zaufanie i dobre relacje w grupie rówieśniczej
  • działania autopoznawcze poprzez autorefleksję, refleksję w małej przyjaznej grupie oraz poprzez indywidualny kontakt z psychologiem i animatorem
  • działania nad odkrywaniem w sobie „homo socialis” poprzez konkretną obecność w grupie rówieśniczej w zwyczajnej codzienności życia
  • działania nad budowaniem własnego świata wartości na podstawie doświadczeń codzienności
  • działania nad odkrywaniem własnych uzdolnień i talentów poprzez osobistą twórczość oraz towarzyszenie twórczości innych
  • werbalizacja własnych skłonności, ograniczeń i uzależnień na tle procesu budowania własnej osobowości
    odkrywanie własnego dobra i piękna poprzez działania na rzecz innych
  • wiele innych.

Dodaj komentarz